Kindermishandeling in gesprek komen met het kind

Gelukkig, en maar goed ook worden veel professionals die met kinderen werken getraind om signalen te zien van kindermishandeling. En gelukkig wordt er vervolgens ook aandacht gegeven aan hoe te handelen en of daadwerkelijk te melden. Op deze wijze kan het verschil worden gemaakt voor een kind in nood! Toch zo tonen ook de cijfers aan, is en blijft kindermishandeling een groot probleem. Er zijn 119.000 slachtoffers van kindermishandeling waarvan er elke week 1 sterft aan de gevolgen van.

Op welke wijze kunnen we dan nog meer gaan signaleren?
Om nog meer kinderen te bereiken is het nodig dat we ook met kinderen zelf in gesprek gaan komen. Zomaar met kinderen in gesprek gaan over kwetsbare onderwerpen daar moeten we voorzichtig mee zijn. Want gelukkig word het overgrote deel van kinderen niet opgezadeld met tal van ingewikkeldheden in hun prille leven. En de kinderen die “gezond” zijn moeten we ook niet zomaar confronteren met allerlei traumatische onderwerpen. Dus is het zoeken naar een manier die geschikt is voor kinderen.

Afgelopen week ben ik met Natascha Pankow van Pankow Training & ZOW naar de preview voorstelling geweest van Griezelgeheim. Griezelgeheim is een voorstelling speciaal voor kinderen van groep 1 t/m 8 gemaakt. En ik moet zeggen grote complimenten voor de spelers die het op een waanzinnig mooie manier wisten te brengen. Op deze dag was er ook een groep kinderen bij en deze hadden ze ook volledig in hun zak. De reacties van de kinderen waren dan ook niet voor niks lovend. Ze vonden het leuk, grappig en soms ook wel wat spannend. Maar was het dan alleen maar leuk en grappig terwijl het thema seksueel misbruik was? Nou nee, de voorstelling maakte op geweldige wijze duidelijk dat kinderen griezelgeheimen kunnen hebben. Kinderen kennen leuke geheimen zo weet de één van de ander op wie hij of zij verliefd is. Dat is erg leuk, dat mag en kan je als geheim hebben. Maar ook zijn er geheimen die een kind niet voor zichzelf moet houden dat zijn griezelgeheimen. Die mogen gedeeld worden. En dat mogen kinderen dan delen met iemand die hun zal beschermen en die verstandig om zal gaan met hun geheim. Dat maakte deze voorstelling op een mooie manier duidelijk. Het voorbeeld wat in de voorstelling naar voren kwam was dat kinderen ook hun wensen en grenzen hebben op gebied van hun lichaam. Dat een kind de baas is over zijn of haar lichaam. En dat klopt uiteraard ook volledig. Een kind is prima in staat zelf te bepalen of hij of zij een kus of knuffel wil geven aan een ander. Door juist te mogen vertrouwen op het eigen gevoel leert het kind die grenzen te ontwikkelen en dat hij of zij op basis daarvan wordt gerespecteerd. Doordat de voorstelling op een laagdrempelige manier wordt ingezet kunnen we een luikje openen bij de kinderen. En kunnen we vervolgens met de kinderen in gesprek.

Maar dat gebeurde uiteraard niet direct na de voorstelling, al kwam er wel een meisje aan het woord die melde dat ook zij een griezelgeheim heeft. Ja en dan, dan is het van belang dat alles eromheen goed wordt georganiseerd. Want wanneer we luikjes gaan openen bij kinderen moet het traject eromheen ook goed en vooral veilig zijn voor het kind. Er was goed over nagedacht dat bleek.
Want bij de uitleg werd duidelijk dat voorafgaand aan de voorstelling eerst de leraren en een ieder op school getraind zou gaan worden. Ik ga er dan vanuit dat deze mensen de meldcode training zullen gaan krijgen. Deze die eventueel aangevuld kan worden met meer specifieke trainingen gericht op seksualiteit. Dit ook aangaande het thema van de voorstelling. Aangaande de training meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling wordt dan hopelijk ingezet op een actieve training. Hoezo dan op een actieve manier? Omdat we vaak (helaas) in de praktijk zien dat scholen dit online doen en op deze wijze aan de verplichting hebben voldaan. Dit terwijl wanneer we actief aan de slag gaan we veel meer met elkaar in gesprek gaan komen, beter gaan signaleren omdat we de signalen ook daadwerkelijk gaan herkennen en we ons veel meer bewust worden van de enorme problematiek. En door deze combinatie we uiteindelijk ook beter uit de voeten kunnen met de meldcode. En dus we op deze wijze het belang van de kinderen daadwerkelijk voorop zetten. Zie voor een goede, professionele en actieve training de training van Natascha Pankow www.pankowenzow.nl

Stap één zit goed in elkaar de school en ieder die daar werkt met kinderen wordt getraind. En dan de tweede stap, de voorstelling waarbij kinderen bewust worden gemaakt van wat goede en slechte geheimen zijn. En daar blijft het niet bij want ook daarna zijn er mooie stappen ingepland. Zo is er een nabespreking in de klas en wordt er op deze wijze doorgepraat met de kinderen. Er zal duidelijk worden gemaakt wat en wie de vertrouwenspersoon van school is. Het thuisfront zal ook niet worden vergeten want ook deze worden geïnformeerd. En uiteindelijk zal deze thematiek ook terugkomen in de klas en zal het niet bij deze eenmalige dag blijven. Dit wat ook zeker van belang is. Want op deze wijze kunnen we zeker luikjes openen bij de kinderen. Maar er zullen velen zijn die de tijd nodig hebben om te komen met hun eventuele griezelgeheim. Niet ieder kind zal net als bij het meisje afgelopen week direct gaan zeggen: ”ik heb een griezelgeheim”.

Al met al was het een waardevolle ochtend die aansluit bij mijn idee. Het idee dat we veel mooie stappen zetten om seksueel misbruik en kindermishandeling meer aandacht te geven. Maar dat we een extra stap kunnen zetten wanneer we daadwerkelijk ook met de kinderen zelf in gesprek kunnen gaan. De voorstelling griezelgeheim sluit hierbij aan en dit project biedt met goede kaders en randvoorwaarde kinderen een kans te gaan komen met hun verhaal. Ik ben van mening dat dit een manier is om met kinderen in gesprek te komen, een manier die passend is voor alle kinderen en de problemen aan het licht kan brengen bij kinderen met een griezelgeheim. Ik ben onder de indruk!geheim 2

Advertenties

Een slachtoffer van seksueel misbruik heeft NOOIT schuld

Inmiddels is het wel bekend dat ik mijn steentje bij wil dragen om seksueel misbruik tot een bespreekbaar onderwerp te maken. Dit is bij de meeste mensen die mij dierbaar zijn ook bekend. En afgelopen weekend was er iemand die me zeer nabij is, die ook kwam met haar verhaal. En er was twijfel, trieste twijfel bij haar zelf of ze niet schuldig was. Zonder verder diep op de inhoud in te gaan, er was alcohol in het spel en dan heb je in “onze” maatschappij al gauw een standaard vooroordeel dat je er zelf om gevraagd hebt. Nou nee! Seksueel misbruik daar vraag je nooit zelf om! Nooit!

Al eerder heb ik er wel eens over geschreven over schaamte en schuldgevoelens bij seksueel misbruik. Maar bovenstaande situatie maakte voor mij dat ik nogmaals specifiek hier op in wil gaan.
Vanuit mijn eigen situatie weet ik wat schuldgevoel is. Heb zelf lange tijd gedacht waarom Erik ben je niet het bed uit gestapt, waarom ging je mee naar het bed van je moeder, waarom heb je je mond niet open gedaan en waarom werd je toen niet boos. Zo waren er tal van gedachten die maakte dat ik me schuldig ging voelen. Wat mezelf aangaat hadden de gedachten aan schuld ook een functie. Deze gedachten hielden me ook af van me werkelijke emoties van intense pijn, verdriet en boosheid. Die konden er niet zijn want hoe kan je nou verdrietig en boos zijn op een ander als het je eigen schuld is? En ook moest ik me schamen en dan hield ik wel mijn mond dicht. Want zoiets dat ga je toch niet delen? De schaamte hield me mede stil, ook dat was een functie.
Vooral door mijn traumabehandeling ben ik tot de werkelijke en “gezonde” gevoelens gekomen van boosheid en verdriet.

Maar dat ging over mijn eigen gecreëerde schuldgevoel. Ooit ben ik ook een hulpverlener tegengekomen die me zei; “je had er toch voor kunnen kiezen om terug te gaan naar je eigen kamer” Op dat moment dacht ik, zie je wel ik heb er inderdaad schuld aan. Nu, nu denk ik idioot! Hoe heb je dat kunnen zeggen! Het was niet mijn schuld.
In de maatschappij, mensen om slachtoffers heen kunnen zulke opmerkingen maken dat men inderdaad gaat denken “zie je wel ik heb schuld”
En als je weet dat men zo kan denken en zo kan praten en je bent of was slachtoffer van seksueel misbruik, dan kan je bevestigd worden in je eigen gedachten. En dan wordt niet alleen het gevoel van schuld en schaamte groter. Nee, dan wordt ook de verwarring nog groter. Verwarring die vaak al heel groot is. Hoor het vaak en ken het ook van mijn eigen situatie. Mijn lichaam reageerde ook, en die reactie, dat was een fijne reactie. Maar juist ook dat maakte het wel heel verwarrend.
Al die verwarring is al lastig.
En wanneer de maatschappij ook nog zulke opmerkingen maakt dat de slachtoffers zich schuldig gaan voelen dan wordt er open over spreken enkel lastiger. Het gevolg men raakt in eenzaamheid en stilte.

Bij mannen kunnen er net als in mijn geval ook opmerkingen gemaakt worden in die richting. Maar bij vrouwen zal dit nog vaker voor komen. Denk hierbij aan inderdaad alcohol, kleding en of bepaalde opmerkingen. Het erge is dat we nu eigenlijk al weten dat er zo wordt gedacht en gesproken in de maatschappij. Maar stel je voor, je bent of wordt slachtoffer van seksueel misbruik en je moet gaan nadenken over welke kleding je aan had dat moment, of je wel of geen alcohol op had of dat je wellicht een bepaalde blik had. Eén van de meest verschrikkelijke en meest kwetsbare dingen is je overkomen en jij moet gaan nadenken of het niet je eigen schuld was. Dit terwijl je op tal van manieren verschrikkelijke pijn hebt en je ergens naar toe wil met je verhaal. Wellicht moeten er onderzoeken worden gedaan. Maar i.p.v. uit de stilte te komen moet je in je schulp kruipen omdat je wordt overspoeld door schuld en schaamte. Dat is pas verschrikkelijk!
Een slachtoffer van seksueel misbruik heeft NOOIT schuld aan seksueel misbruik! En het is de dader die zich moet schamen!

Persoonlijk denk ik dat het voor de maatschappij ook een functie heeft om zo te denken en te praten. Want wanneer we denken dat het iemands eigen schuld is, dan hoeven we er niks mee. Dan kunnen we ervoor kiezen om weg te kijken. Dan kunnen we dat kwetsbare onderwerp want dat is het, naast ons neerleggen. Maar niet alleen dat kwetsbare onderwerp vooral die kwetsbare naaste in onze eigen omgeving. Want stel, ik zou ook zo praten dat wanneer vrouwen een wijntje op hebben dat ze dan schuld hebben aan seksueel misbruik. Zou deze vrouw dan afgelopen weekend haar ervaring hebben gedeeld? Nee, natuurlijk niet! Doordat er bij mij openheid is was er ruimte om dit wel te doen. Nu gaat dit niet om en dat ik het zo goed doe. Nee, waar het omgaat is dat die openheid moet ontstaan in de maatschappij dat slachtoffers van seksueel misbruik NOOIT schuld hebben. En er geen enkele vrouw of man vraagt om zoiets kwetsbaar mee te maken. Want die ruimte om te praten gun ik niet enkel deze vrouw afgelopen weekend. Die gun ik een ieder!
En het zijn jij en ik die daarvoor kunnen zorgen.
Dat slachtoffers van seksueel misbruik gaan praten is niet de verantwoordelijkheid van de hulpverlening en of de politiek of wat dan ook. Nee, dat is de verantwoordelijkheid van jou en mij, van ons de maatschappij.

Dus durf te zien, durf erover te spreken en creëer zo samen ruimte voor de slachtoffers van seksueel misbruik. Want zoals ik het hoorde afgelopen weekend, zo heb jij ook mensen in je omgeving die slachtoffer zijn geweest of het misschien wel vandaag de dag meemaken.

En onthoudt hij of zij heeft geen schuld aan het seksueel misbruik.
Hij of zij heeft NOOIT gevraagd om seksueel misbruikt te worden.

Bijgevoegd een link van een lezing van Iva Bicanic hoofd landelijk Psychotraumacentrum & Centrum Seksueel Geweld, waarin helder uitleg wordt gegeven over seksueel misbruik, de ernst, de gevolgen maar hoe ook hoe te verwerken. Maar ook kan je hierin horen over hetgeen waar ik hierboven over heb geschreven en dat de schuld NOOIT ligt bij het slachtoffer.

Seksueel misbruik laten we de slachtoffers in stilte niet vergeten!

Een oproep om de handen ineen te slaan en seksueel misbruik overal bespreekbaar te krijgen!

De afgelopen dagen komt seksueel misbruik veel in het nieuws. Het voelt dan soms als een opluchting dat dit gebeurt. Maar hoe tegenstrijdig is dat eigenlijk?

Het is eigenlijk, en bovenal enorm triest dat het duidelijk is dat seksueel misbruik werkelijk overal plaats vindt. Triest voor de mensen die het is overkomen, triest voor hen die het vandaag de dag overkomt. Maar waarom dan de opluchting?
De opluchting is er omdat er op deze wijze links en rechts beerputten opengaan die al veel eerder open hadden moeten gaan. Het maakt dat we erover in gesprek gaan, het maakt dat de ogen wellicht wat meer open gaan. Het geeft een beetje hoop dat op de plaatsen waar het nu omhoog komt er werkelijk wat gedaan gaat worden, om het nu dan ook eerder te gaan signaleren. Maar ik moet wel eerlijk blijven het is een beetje hoop. Want wat hebben we het vaak eerder gezien dat er enorme misstanden aan het licht kwamen en dat vervolgens het deksel er weer op ging.
Maar laten we nu samen gaan zorgen dat het een open onderwerp is en blijft, daar waar er deze dagen openheid ontstaat.

Deze dagen horen we de schandalen over seksueel misbruik in de kerk, bij voetbalclubs, de karatebond, de NOC_NSF en de boeddhisten. Het zal mij niet verbazen als er juist in deze dagen en of weken nog meer aan het licht komt. Dat mag, dat moet ook eigenlijk want het is een onderwerp wat overal voorkomt helaas. Het is een in en in trieste vorm van macht die volledig verkeerd wordt misbruikt! En macht is er overal en dus moeten we de trieste conclusie trekken dat ook seksueel misbruik overal plaats vindt. Naast de macht zien we ook vaak de afhankelijkheidsrelatie tussen de dader en het slachtoffer en vooral deze relatie zorgt ervoor dat het ook nog eens in stilte gebeurt en vaak in stilte blijft. Zoals gezegd ben ik opgelucht dat we door de schandalen er meer over in gesprek gaan met elkaar. Dat is goed, nodig en zelfs essentieel. Dit maakt dat de slachtoffers van vandaag de dag wellicht ook de kans gaan krijgen om te gaan praten. Echter is er bij mij ook een angst.

Angst om het volgende. Het is goed de aandacht nu binnen de kerken en verenigingen. Maar er blijft één heel belangrijke groep achterwege en dat zijn de slachtoffers die worden misbruikt thuis en of binnen de familie. Die misstanden komen nu niet aan het licht, deze slachtoffers blijven in stilte en eenzaamheid. We moeten ons ook beseffen dat deze groep slachtoffers vele malen groter is dan binnen de kerken en of verenigingen. Deze groep slachtoffers zijn de jongens en meisjes die bij jou en mij in de straat wonen. Die we misschien wel dagelijks zien, zeker wanneer we met kinderen werken. Maar deze groep heeft net als alle andere slachtoffers veel schaamte en schuldgevoelens en vooral heel veel verwarring. Deze kunnen geen kant op, ook deze groep moeten we zien te bereiken. Want voor hen worden geen bijeenkomsten georganiseerd en of meldpunten ingezet. Hun stem kan jij zijn kan ik zijn, kunnen we samen zijn! Door openheid te geven en het bespreekbaar te maken.

Op de verenigingen en ook binnen de kerken zal voorlichting een belangrijke rol kunnen spelen. Voorlichting om openheid te geven en hierdoor ruimte te maken voor slachtoffers om te praten. Wel zullen we denk ik moeten beseffen dat zeker in de voetbalwereld we te maken hebben met mannen en dus vaak een “machocultuur”. Binnen deze cultuur zijn we niet zo snel kwetsbaar en kan niet zomaar elke willekeurige aanvoerder een dergelijk thema aan de orde brengen. De slachtoffers zijn kwetsbaar en enorm eenzaam (h)erkenning zal een belangrijke rol gaan spelen. De inzet van goede professionele hulp, vertrouwenspersonen en ook ervaringsdeskundige zal van groot belang zijn. De voorlichting zal ook bijdragen aan de onderzoeken naar wat er allemaal is gebeurd in het verleden. Deze onderzoeken zijn nodig om de misstanden boven tafel te krijgen. Maar daarnaast moeten we een dergelijk onderzoek niet willen herhalen over een jaar of 30 en is dus de inzet van de voorlichting ook vooral preventief gericht. We kunnen seksueel misbruik nooit volledig uitbannen helaas. Maar door preventief te werken zal er eerder besef en openheid zijn en dus kunnen we hierdoor ook eerder signaleren. Aangezien het meeste seksueel misbruik plaats vindt in huis op de plek waar kinderen “veilig” horen te zijn is voorlichting geven op school ook erg van belang. Maar ook een sportvereniging kan hieraan bijdragen om deze kwetsbare kinderen te helpen. Vanuit mijn eigen ervaring weet ik hoe eenzaam je je kunt voelen. Maar daarnaast dat je jarenlang kan denken het is normaal omdat je simpelweg niet beter weet. En tevens dat je denkt dat je de enige bent.

Tenslotte moet er goed worden gekeken naar de hulp. Ook hier kan ik zeggen vanuit mijn eigen ervaring dat wegkijken of “pappen en nathouden” geen zin heeft. Zeker als man kan je jarenlang de schijn ophouden en meedoen in de machocultuur maar het trauma is in je gaan zitten en draag je met je mee. En of de slachtoffers zich nu bevinden in de kerk en of de sportvereniging of net als ik thuis. Ik gun een ieder dat er juist niet wordt weg gekeken maar er een goede traumabehandeling komt. Zodat men niet alleen maar ziet vanuit kennis dat het misbruik niet goed was, maar dat het slachtoffer ook echt toekomt aan verwerken.

De schandalen die nu naar boven komen en de aandacht die deze krijgen zullen langzaam weer wegvloeien. Laten we samen zorgen dat seksueel misbruik een thema blijft. Door er over te spreken met elkaar, door preventief gericht voorlichting te geven en voor de slachtoffers van vandaag de dag een stem te zijn. Een stem die hen die het overkomt uit de eenzaamheid haalt.